Kalendarz ogrodnika
STYCZEŃ 2026
Prace w ogrodzie, siewy i ochrona roślin

Dowiedz się więcej

Zimowe porządki i planowanie – jak rozpocząć rok w ogrodzie?

Styczeń to miesiąc, w którym ogród wydaje się uśpiony, ale dla ogrodników to czas intensywnych przygotowań do nadchodzącego sezonu. Choć na zewnątrz panuje zimowa aura, warto wykorzystać ten okres na planowanie, porządki i pielęgnację roślin, które wymagają szczególnej uwagi. To idealny moment, aby zadbać o drzewa owocowe, przygotować narzędzia, zaplanować nasadzenia i zakupić nasiona. Nie zapominaj również o roślinach doniczkowych i bulwach przechowywanych w pomieszczeniach – ich regularna kontrola zapobiegnie problemom w przyszłości. 

Styczeń to zazwyczaj najzimniejszy miesiąc w roku, dlatego ważne jest, aby regularnie sprawdzać, czy rośliny są odpowiednio zabezpieczone przed mrozem. Szczególnie wrażliwe rośliny, takie jak róże, hortensje czy młode drzewka, powinny być okryte agrowłókniną, słomą lub korą. Jeśli spadnie dużo śniegu, warto strząsać go z gałęzi drzew i krzewów, aby uniknąć ich połamania pod ciężarem. Pamiętaj, aby robić to delikatnie, by nie uszkodzić pędów.

Bielenie pni drzew owocowych (np. jabłoni, grusz, śliw) to zabieg, który chroni korę przed pękaniem w wyniku dużych wahań temperatur. W ciągu dnia słońce nagrzewa korę, a nocą, gdy temperatura spada, może dojść do uszkodzeń. Mleko wapienne (roztwór wapna palonego z wodą) tworzy białą powłokę, która odbija promienie słoneczne i zmniejsza ryzyko pęknięć. Zabieg należy powtarzać co kilka tygodni, aż do końca kwietnia.

Styczeń to idealny czas na zaplanowanie nasadzeń na nadchodzący sezon. Przejrzyj katalogi nasion, sprawdź nowości i trendy w ogrodnictwie. Możesz zdecydować się na nowe odmiany warzyw, kwiatów czy ziół. Warto również zaplanować rozmieszczenie roślin w ogrodzie, uwzględniając ich wymagania glebowe i nasłonecznienie. Zakup nasion z wyprzedzeniem pozwoli uniknąć późniejszych problemów z dostępnością.

Rośliny doniczkowe zimujące w pomieszczeniach (np. pelargonie, fuksje) oraz bulwy (np. dalie, kanny) wymagają regularnej kontroli. Sprawdź, czy nie są atakowane przez choroby grzybowe lub szkodniki. Bulwy powinny być przechowywane w chłodnym, suchym miejscu, a w przypadku zauważenia pleśni lub gnilnych plam, należy je natychmiast usunąć. Rośliny doniczkowe podlewaj oszczędnie, aby nie dopuścić do przelania.

Zimą niektóre owady, takie jak mole spożywcze czy pluskwy, mogą pojawić się w domu. Aby się ich pozbyć, warto regularnie wietrzyć pomieszczenia, przeglądać zapasy żywności (szczególnie mąkę, kasze, orzechy) i przechowywać je w szczelnych pojemnikach. W przypadku pluskiew konieczne może być zastosowanie specjalnych środków owadobójczych lub wezwanie profesjonalnej firmy dezynsekcyjnej.

Styczeń to dobry moment na przygotowanie szklarni i inspektów do nowego sezonu. Wymyj szyby, aby zapewnić roślinom jak najlepszy dostęp do światła. Sprawdź stan konstrukcji, uszczelnień i systemu wentylacji. Warto również zdezynfekować wnętrze, aby pozbyć się zarodników grzybów i bakterii. Możesz użyć roztworu wody z octem lub specjalnych preparatów do dezynfekcji.

Storczyki (np. falenopsisy) zimą wymagają szczególnej troski. Postaw je w jasnym miejscu, ale z dala od bezpośredniego nasłonecznienia. Podlewaj je oszczędnie, gdy podłoże całkowicie przeschnie (zwykle co 7-10 dni). Unikaj przeciągów i przesuszenia powietrza – możesz ustawić obok nich nawilżacz lub pojemnik z wodą. Jeśli storczyk wypuszcza nowe pędy kwiatowe, możesz go delikatnie nawozić specjalnym nawozem do storczyków.

FAQ – Najczęściej zadawane pytania

W styczniu najważniejszymi zadaniami są bielenie pni drzew owocowych, systematyczne sprawdzanie stanu osłon zimowych oraz otrzepywanie iglaków z ciężkiego śniegu. Prace te chronią rośliny przed pękaniem kory pod wpływem słońca oraz zapobiegają łamaniu się gałęzi pod ciężarem opadów. To także idealny moment na pędzenie szczypiorku w domu oraz planowanie układu warzywnika na nadchodzący sezon.
W styczniu w warunkach domowych wysiewamy głównie warzywa o długim okresie wegetacji, takie jak seler korzeniowy, por oraz wczesne odmiany cebuli. Do przygotowania rozsady niezbędne są jasne parapety lub doświetlanie lampami LED, aby siewki nie wyciągały się nadmiernie do słońca. Można również rozpocząć pędzenie natki pietruszki z korzenia, co zapewni świeże witaminy w środku zimy.
Planowanie sadzenia w styczniu opiera się na kalendarzu biodynamicznym, który wskazuje dni liściowe, korzeniowe i kwiatowe optymalne dla konkretnych gatunków. W tym miesiącu skupiamy się na zamawianiu nasion kwiatów, takich jak heliotrop czy begonia stale kwitnąca, oraz przygotowywaniu podłoża pod przyszłe wysiewy. Jest to czas projektowania, a nie bezpośredniego sadzenia do gruntu, ze względu na niskie temperatury i zamarzniętą glebę.

W styczniu nie stosujemy nawozów mineralnych w ogrodzie, ograniczając się jedynie do dokarmiania roślin doniczkowych i pędzonych cebul kwiatowych słabymi roztworami biohumusu. Rośliny ogrodowe znajdują się w fazie spoczynku, a podanie azotu w tym terminie mogłoby pobudzić je do wzrostu i narazić na nieuchronne przemarznięcie. Wyjątek stanowi nawożenie organiczne (np. obornikiem) przygotowanych wcześniej stanowisk pod warzywa, o ile ziemia nie jest pokryta grubą warstwą śniegu.

W styczniu zaleca się stosowanie wapna do bielenia pni drzew owocowych oraz preparatów na bazie olejów parafinowych do zwalczania zimujących form szkodników. Bielenie zapobiega ranom zgorzelinowym, natomiast opryski olejowe (wykonywane w dni bezmroźne) skutecznie eliminują jaja przędziorków i miseczników. Kluczowa jest także ochrona mechaniczna, czyli regularna kontrola agrowłókniny i chochołów na roślinach wrażliwych na mroźny wiatr.